• Blog
  • psoriasis

Huidprobleem #3 psoriasis


Tekst: Ymke De Langhe | Foto's: Shutterstock

06-01-2018

Psoriasis is een veelvoorkomende niet-besmettelijke huidaandoening met rode plekken, ontstekingen en witte schilfers. De plekken waar psoriasis het meeste voorkomt zijn het behaarde hoofd, de ellebogen en de knieën. Het is grotendeels erfelijk bepaalt en komt bij ongeveer 2% van de bevolking voor.

De naam psoriasis is afgeleid van het Griekse woord psore dat "schub" betekent, omdat de schilferende plekken wat aan schubben doen denken. Daarom noemt men psoriasis ook weleens schubbenziekte. Er zijn gelukkig niet veel mensen meer die dat woord gebruiken. De namen van de verschillende soorten psoriasis hebben te maken met de vorm waarin de psoriasis zichtbaar is of met de locatie op het lichaam waar de aandoening zich voordoet.

Afbeelding

Psoriasis is een veel voorkomende, chronische ontstekingsziekte van de huid, ongeveer 2 tot 3% van de bevolking heeft het. Psoriasis is een auto-immuunziekte, dit betekent dat het immuunsysteem lichaamseigen cellen en stoffen als vreemd ziet en deze gaat aanvallen. Hierdoor kan deze huidziekte zorgen voor diverse ongemakken zoals rode plekken, huidschilfers, jeuk en pijn. Daarnaast kan de zichtbaarheid van de aandoening een psychische belasting geven. Psoriasis kan op elke locatie op het hele lichaam voorkomen. Op basis van de locatie zijn er verschillende vormen van psoriasis te onderscheiden. De mate waarin iemand psoriasis heeft (de ernst) kan enorm variëren. Sommige mensen hebben een paar kleine plekken, bij anderen zit nagenoeg het hele lichaam vol met psoriasisplekken. Niet alleen de ernst van psoriasis kan sterk variëren van persoon tot persoon, maar ook de hinder die iemand ervan ondervindt. Sommige mensen hebben weinig last, andere mensen ervaren een enorme verslechtering van hun kwaliteit van leven door klachten als jeuk, pijn, stress of schaamte. De symptomen kunnen in de tijd ook variëren, periodes van verergering, een opflakkering worden vaak afgewisseld met periodes waarin het beter gaat met de klachten.

Psoriasis is geen pretje

Bij het ontstaan speelt erfelijkheid vaak een belangrijke rol. We onderscheiden 8 verschillende vormen van psoriasis. In de Chinese geneeskunde wordt deze huidaandoening gezien als huidreuma, die te wijten is aan pathologiën die geclassificeerd worden als bloed hitte, bloed leegte en bloed stagantie. TCM maakt gebruik van acupunctuur, tui-na massage, voeding en kruiden geneeskunde. Deze laatste twee behandel methodes worden het vaakst ingezet om psoriasis te behandelen. De meeste kruiden worden gebruikt om de interne hitte te klaren, damp te verwijderen, de bloeddoorstroming te optimaliseren en bloed stagnatie op te heffen. Het doel van TCM bij het verhelpen van psoriasis klachten, is de balans in het lichaam herstellen.
In de westerse geneeskunde kent men de gewrichtspsoriasis. Hierbij is er naast de voor deze aandoening specifieke huidafwijking sprake van gewrichtsklachten, die doen denken aan reumatische  gewrichtsaandoeningen. Hoewel vatbaarheid voor psoriasis erfelijk is wordt de aandoening beïnvloed door omgevingsfactoren zoals stress en infecties. 

Afbeelding

Uit onderzoek blijkt dat voeding een belangrijke rol speelt in het ontstaan en de ontwikkeling van psoriasis. Regelmatig vasten, een plantaardig dieet dat eveneens rijk is aan voldoende omega-3 vetzuren uit vis-of krillolie worden geassocieeerd met een verbetering van de klachten. Al deze dieetfactoren beïnvloeden het metabolisme door de meervoudig onverzadigde vetzuren en moduleren het prostaglandine-evenwicht, waardoor ontstekingsreacties worden onderdrukt. Sommige psoriasis patiënten zijn overgevoelig voor gluten. Klimaattherapie is een effectieve en natuurlijke behandelmethode voor patiënten, zo blijkt uit de resultaten van een nieuwe studie. Blootstelling aan de zon heeft een heilzame werking op het lichaam door de aanmaak van vitamine D3. Vitamine D(3) heeft immuunregulerende effecten die gunstig zijn in de behandeling van deze huidaandoening. Uit onderzoek blijkt dat met de behandeling van vitamine D(3) zeer goede resultaten behaald werden bij 88% van de geteste personen met plaque type psoriasis. Bij mensen met een ernstige vorm van psoriasis worden vaak tekorten aan foliumzuur waargenomen. Zij zijn vaak gebaat bij extra suppletie van foliumzuur in combinatie met vitamine B12. Nog een ander supplement dat vaak aangeraden wordt bij psoriasis is MSM oftewel organische zwavel, om het lichaam te ontgiften. Dit helpt zowel tegen psoriasis als de soms aanverwante reumatische klachten.

Psoriasis en de huid

Bij psoriasis doet een huidcel er geen 28 dagen over om naar de bovenste huidlaag te groeien, maar ongeveer 4 tot 6 dagen. Dit komt vermoedelijk omdat het eigen afweersysteem de huidcellen aanvalt, waardoor de celdeling in een reactie hierop zich versnelt. De huidcellen krijgen niet voldoende tijd om uit te rijpen. Hierdoor komen er te veel en nog onrijpe huidcellen aan de oppervlakte die aan elkaar blijven ‘plakken’.

Doordat er meer en nog onrijpe cellen van de huid aan de oppervlakte komen, ontstaat de witte schilfering. Deze schilferlaag kan zowel dun als dik zijn. Ook wanneer de schilfers niet direct zichtbaar zijn, is de huid verdikt en zijn de schilfers waar te nemen wanneer er met een nagel of spatel zachtjes over de huid wordt gekrabd. Er wordt dan een kaarsvet-achtige schilfering zichtbaar. Dit noemt men het kaarsvetfenomeen. Dit is kenmerkend voor psoriasis: door zachtjes te schrapen komt er een laagje tevoorschijn, dit ziet er hetzelfde uit als wanneer u aan een (niet brandende) kaars zachtjes krabt met uw nagel. Het kaarsvetfenomeen kan helpen bij het stellen van de diagnose psoriasis.

Het afweersysteem stuurt ook antistoffen naar de huid, die een opruimactie beginnen. Hierdoor ontstaat er een (steriele) ontstekingsreactie in de huid. De bloedvaten verwijden zich om sneller ontstekingscellen ter plaatse te brengen en afvalstoffen af te voeren. Het uitzetten van de bloedvaten veroorzaakt de rode huid bij psoriasis. Wanneer de schilferlaag is verwijderd, is er bij psoriasis een rood oppervlak te zien, als je hier overheen krabt ontstaan er mogelijk kleine puntbloedingen. Dit wordt het teken van Auspitz genoemd.

De huid wordt in de meeste gevallen lokaal behandeld met crèmes, lotions en gels, maar ook met lichttherapie deze vorm van behandelen heeft bij veel patienten met psoriasis klachten al bewezen de uiterlijke kenmerken te verlichten en in veel gevallen zelfs te verminderen. Bij een lokale behandeling worden medicinale stoffen toegevoegd aan een basissmeersel. Bij psoriasis is deze basis doorgaans vet, omdat er sprake is van een droge huidaandoening. Denk hierbij aan een vette crème, een olie-gel, spray-schuim of een zalf. Lees hier meer over de verschillende basissmeersels.

Het vetlaagje dat op de huid wordt aangebracht zorgt ervoor dat het water in de huid niet of minder verdampt. Hierdoor droogt de huid minder uit. Op de behaarde hoofdhuid is een zalf moeilijker uit te wassen en voor deze locatie zijn andere vormen beschikbaar zoals een emulsie, gel, lotion, schuim of shampoo. Ook is het goed te weten dat niet alle medicatie gebruikt kan worden bij alle verschillende vormen van psoriasis. De behandelend arts houdt hiermee rekening in de behandelkeuze. Gebruik dan ook niet zonder overleg met de arts psoriasismedicatie bedoeld voor een specifiek te behandelen huiddeel, ook voor een plek elders op het lichaam.
Er zijn verschillende soorten lokale behandelingen: behandeling met afgeleiden van vitamine D, corticosteroïden, ditranol teerproducten, ontschilferende producten

Er zijn 2 verschillende vormen van lichtbehandeling: UVB en PUVA. 
Bij lichtbehandeling gaat het om speciale lampen, een gewone zonnebank heeft deze lampen niet en daarom heeft een gewone zonnebankkuur niet het gewenste effect.